Druga edycja festiwalu Borek. Historia i sztuka. Wrocław, 2-4 czerwca, 2023

W pierwszy weekend czerwca (2-4.06) odbędzie się we Wrocławu druga edycja festiwalu Borek. Historia i Sztuka. Razem z Urszulą Rybicką z Żydoteki i Maćkiem Wlazło z Beard of Breslau, Alanem Weissem z inicjatywy Spod ziemi patrzy Breslau oraz Dominiką Targowską z pracowni Submarine, przygotowaliśmy 7 niezwykłych wydarzeń poświęconych osiedlu Borek we Wrocławiu (niegdyś zwanym Kleinburg) i jego mieszkańcom.

Festiwal Borek Wrocław

Przedwojenni kolekcjonerzy sztuki na Borku – spacer z Urszulą Rybicką (02.06.2023)

2 czerwca (piątek) o godz. 17.00 odbędzie się spacer Przedwojenni kolekcjonerzy sztuki na Borku realizowany w ramach projektu Borek. Historia i sztuka.
 
Podczas spaceru zaprezentujemy niezwykłą i wciąż mało znaną historię żydowskich kolekcjonerów sztuki na Borku. Przed wojną osiedle to zamieszkiwali mecenasi sztuki, którzy mieli wpływ na powstające wówczas Muzeum Żydowskie we Wrocławiu. Ponadto posiadali oni imponujące prywatne kolekcje sztuki, a w ich majestatycznych willach znajdowały się dzieła europejskich impresjonistów i ekspresjonistów. Podczas spaceru dowiemy się, kto w swoich zbiorach posiadał obrazy Picassa i Rembrandta, a także zastanowimy się gdzie dziś znajdują się cenne dzieła.
 
Spacer poprowadzi Urszula Rybicka – redaktorka, edukatorka i prezeska Fundacji Żydoteka. Urszula Rybicka jest także autorką strony www.zydowskiwroclaw.pl opowiadającej o historii wrocławskich Żydów.
 
Prowadzi wykłady, warsztaty i spotkania poświęcone historii i kulturze Żydów. We Wrocławiu działa także jej Klub Książki Żydowskiej promujący żydowskie dziedzictwo literackie. Dwukrotna stypendystka Prezydenta Wrocławia, została także uhonorowana wyróżnieniem w konkursie Nagroda POLIN 2021.
 
Miejsce zbiórki: Pomnik Chopina w Parku Południowym
Czas trwania: ok. 1,5 godz.
Udział w spacerze jest bezpłatny.
 

Śladami zapomnianych cmentarzy i mieszkańców dawnego Borka – spacer z Alanem Weissem (02.06.2023)

2 czerwca (piątek) o godz. 18.30 odbędzie się spacer Śladami zapomnianych cmentarzy i mieszkańców dawnego Borka realizowany w ramach projektu Borek. Historia i sztuka.
Spacer będzie opowieścią o trudnej historii nekropolii dawnego Wrocławia ze szczególnym uwzględnieniem osiedla Borek, na którym zlokalizowane były dwa cmentarze. Na ich ślady wciąż można trafić w niespodziewanych miejscach, takich jak: pętla tramwajowa, brzeg parkowego stawu czy nawet korty tenisowe. Historia nekropolii to także opowieść o ludziach tu mieszkających. Ich losy można odtworzyć z archiwalnych dokumentów, o czym również opowiemy podczas spaceru.
 
Spacer poprowadzi dr Alan Weiss – literaturoznawca w stanie spoczynku, a od prawie dwudziestu lat aktywista na rzecz zwierząt i przyrody. Współpracuje z miesięcznikiem „Dzikie Życie”, a od kilku lat odczytuje także breslauerskie historie z kamieni. Współtwórca inicjatywy Spod Ziemi Patrzy Breslau.
 
Miejsce zbiórki: Wieża Ciśnień przy ul. Sudeckiej 125a
Czas trwania: ok. 1,5 godz.
Udział w spacerze jest bezpłatny.

Kolaże kultur na Borku – warsztaty z Danielą Tagowską (03.06.2023)

Na to wydarzenie obowiązują zapisy: zapisy@zydowskiwroclaw.pl
 
3 czerwca (sobota) o godz. 11.00 odbędą się warsztaty Kolaże kultur na Borku realizowane w ramach projektu Borek. Historia i sztuka. Storytellingowe warsztaty dla dorosłych połączą narracje rysunkowe i literackie. Wspólne rysowanie potraktujemy eksperymentalnie jako narzędzie budowania opowieści – także tej o historii lokalnych społeczności. Nie jest wymagane doświadczenie plastyczne czy tzw. zdolności manualne. Przełożymy również świat izraelskiego prozaika Etgara Kereta na język wizualny oraz stworzymy kolaże opowiadające historię przedwojennych mieszkańców tajemniczych willi wrocławskiego Borka. Uczestnicy warsztatów dostaną wszelkie niezbędne materiały edukacyjne.
 
Warsztaty poprowadzi dr Daniela Tagowska – artystka intermedialna działająca na styku słowa i obrazu. Wykładowczyni w Katedrze Mediacji Sztuki oraz na międzywydziałowych interdyscyplinarnych studiach MFA na Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu. W centrum jej zainteresowań twórczych znajdują się zjawiska związane z mitologizacją sportu. Certyfikowana trenerka (coach PCC ICF) i facylitatorka procesów twórczych specjalizująca się w pracy z rozwojem okołoartystycznych kompetencji twórców oraz w badaniach nad kompetencyjnym potencjałem sztuki. Twórczyni pracowni Submarine – pokładu dla interdyscyplinarnych projektów i warsztatów.
 
Miejsce: Pracownia Submarine, ul. Wolbromska 12/1A
Czas trwania: ok. 3 godz.
Udział w warsztatach jest bezpłatny. Obowiązują zapisy. Liczba miejsc ograniczona. 
 

Dla dzieci: Na tropie żydowskich tradycji Wrocławia – warsztaty z Urszulą Rybicką (03.06.23)

Na to wydarzenie obowiązują zapisy: zapisy@zydowskiwroclaw.pl
 
3 czerwca (sobota) o godz. 11.00 odbędą się warsztaty Na tropie żydowskich tradycji Wrocławia realizowane w ramach projektu Borek. Historia i sztuka.
Warsztaty dla dzieci przybliżą im wiele ciekawych osób związanych z kulturą i historią żydowską. Dzieci poznają zabytki i wybitne postaci oraz będą twórczo pracować nad mapą żydowskiego Wrocławia. Poznają także podstawy judaizmu i ciekawostki z tym związane, co będzie punktem wyjścia do rozmowy o wielokulturowości Wrocławia. Uczestnicy warsztatów dostaną wszelkie niezbędne materiały edukacyjne.
Warsztaty poprowadzi Urszula Rybicka – redaktorka, edukatorka i prezeska Fundacji Żydoteka. Urszula Rybicka jest także autorką strony www.zydowskiwroclaw.pl opowiadającej o historii wrocławskich Żydów. Prowadzi wykłady, warsztaty i spotkania poświęcone historii i kulturze Żydów. We Wrocławiu działa także jej Klub Książki Żydowskiej promujący żydowskie dziedzictwo literackie. Dwukrotna stypendystka Prezydenta Wrocławia, została także uhonorowana wyróżnieniem w konkursie Nagroda POLIN 2021.
Miejsce: Pracownia Submarine, ul. Wolbromska 12/1A
Czas trwania: ok. 3 godz.
Udział w warsztatach jest bezpłatny. Obowiązują zapisy. Liczba miejsc ograniczona.

Kto tu żył? Kto tu tworzył? Sławni mieszkańcy i twórcy Borka – spacer z Maciejem Wlazlo (03.06.2023)

Na wydarzenie obowiązują zapisy: zapisy@zydowskiwroclaw.pl
 
Już 3 czerwca (sobota) o godz. 14.30 odbędzie się spacer Kto tu żył? Kto tu tworzył? Sławni mieszkańcy i twórcy Borka realizowany w ramach projektu Borek. Historia i sztuka.
Podczas spaceru uczestnicy poznają niewielkie, ale prestiżowe wrocławskie osiedle przez pryzmat sylwetek postaci, które tu mieszkały i tworzyły. W biografiach dawnych i obecnych mieszkańców Borka odbija się wielokulturowa oraz zróżnicowana społecznie i religijnie historia Wrocławia. Wędrując ulicami południowego osiedla poznamy nie tylko jego architekturę, ale przede wszystkim postaci, które przyczyniły się do rozwoju miasta i wpływały na jego skomplikowane dzieje. Naukowcy, artyści, wojskowi, przedsiębiorcy czy działacze kultury zarówno w czasach przedwojennych, jak i powojennych chętnie wybierali właśnie to miejsce, budując i tworząc wspólną historię.
 
Spacer poprowadzi Maciej Wlazło – przewodnik miejski po Wrocławiu i członek Wrocławskiego Towarzystwa Miłośników Historii. Zajmuje się także fotografią i historią – prowadzi bloga, gdzie opisuje niemieckie dziedzictwo we Wrocławiu i na Dolnym Śląsku oraz przybliża ciekawostki związane z miastem i regionem. Edukuje o mniej znanej historii Wrocławia prowadząc wykłady, odczyty i organizując spacery po Wrocławiu. W mediach społecznościowych prowadzi profil Beard Of Breslau.
 
Miejsce zbiórki: pomnik Chopina w Parku Południowym
Czas trwania: ok. 1,5 godz.
Udział w spacerze jest bezpłatny. Obowiązują zapisy. Liczba miejsc ograniczona.

Gdzie szukać korzeni wrocławian? – warsztaty genealogiczne z Martą Maćkowiak (04.06.23)

4 czerwca (niedziela) o godz. 11.00 odbędą się warsztaty Gdzie szukać korzeni wrocławian? realizowane w ramach projektu Borek. Historia i sztuka.
 
W trakcie warsztatów dla dorosłych poruszymy temat tożsamości przedwojennych i powojennych mieszkańców Dolnego Śląska, a w szczególności Wrocławia. W pierwszej części zajęć uczestnicy dowiedzą się, jak szukać informacji na temat przedwojennych mieszkańców Wrocławia oraz jak odkrywać ich historie. W drugiej części skupimy się na tym, jak samodzielnie stworzyć własne drzewo genealogiczne.
 
Porozmawiamy o tym jak zacząć, z jakich narzędzi korzystać oraz z jakimi instytucjami nawiązać kontakt. Za przykład posłużą nam historie rodzinne żydowskich mieszkańców Borka. Uczestnicy warsztatów dostaną wszelkie niezbędne materiały edukacyjne.
 
Warsztaty poprowadzi Marta Maćkowiak – genealożka i tropicielka zapomnianych historii. Doświadczenie zawodowe zdobywała w Dziale Genealogii Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie, obecnie wykonuje kwerendy genealogiczne dla potomków Polaków mieszkających na całym świecie. W wolnych chwilach odkrywa historie dawnych mieszkańców Dolnego Śląska. O jej poszukiwaniach można przeczytać w mediach społecznościowych na profilach Duchy Przodków oraz na stronie www.martamackowiak.com.
 
Miejsce: siedziba Rady Osiedla Borek i Centrum Aktywności Lokalnej – budynek Szkoły Podstawowej nr 4 przy ul. Powstańców Śl. 210-218 (wejście z lewego boku budynku).
Czas trwania: ok. 3 godz.
Udział w warsztatach jest bezpłatny. 

Życie codzienne na Borku przed wojną – spacer z Maciejem Wlazlo (04.06.23)

Na wydarzenie obowiązują zapisy: zapisy@zydowskiwroclaw.pl
 
Już 4 czerwca (niedziela) o godz. 16.00 odbędzie się spacer Kto tu żył? Kto tu tworzył? Sławni mieszkańcy i twórcy Borka realizowany w ramach projektu Borek. Historia i sztuka.
Podczas spaceru przybliżymy historię i wielokulturowe oblicze Borka, pokażemy także zmiany zachodzące na osiedlu na przestrzeni dekad. Uczestnicy zobaczą przepiękne przedwojenne wille i pałace, których właścicielami byli przedstawiciele miejskiej elity.
 
Porozmawiamy o tym, dlaczego tę część miasta chętnie zamieszkiwała niegdyś żydowska i ewangelicka burżuazja. Wędrując zielonymi alejami w cieniu mieszczańskiej architektury rezydencjonalnej, poszukamy dawnego splendoru i usłyszymy wiele ciekawych historii na temat przedwojennych mieszkańców Borka. Choć osiedle ucierpiało podczas wojny, to pokażemy, jak wiele ma do zaoferowania wrocławskim rodzinom.
 
Spacer poprowadzi Maciej Wlazło – przewodnik miejski po Wrocławiu i członek Wrocławskiego Towarzystwa Miłośników Historii. Zajmuje się także fotografią i historią – prowadzi bloga, gdzie opisuje niemieckie dziedzictwo we Wrocławiu i na Dolnym Śląsku oraz przybliża ciekawostki związane z miastem i regionem. Edukuje o mniej znanej historii Wrocławia prowadząc wykłady, odczyty i organizując spacery po Wrocławiu. W mediach społecznościowych prowadzi profil Beard Of Breslau.
Miejsce zbiórki: pomnik Chopina w Parku Południowym
 
Czas trwania: ok. 1,5 godz.
Udział w spacerze jest bezpłatny. Obowiązują zapisy. Liczba miejsc ograniczona. 
 
Do zobaczenia!
 
Organizatorem projektu Borek. Historia i sztuka jest Fundacja Żydoteka. Projekt jest dofinansowany w ramach programu Mikrogranty NGO realizowanego ze środków Gminy Wrocław.

Czy Żydzi kupowali nazwiska?

Istnieje przekonanie, że Żydzi dzięki łapówkom otrzymywali ładnie brzmiące nazwiska. Czy aby na pewno tak było? Chciałabym przedstawić kilka argumentów, które mogą obalić ten mit.
Czy Żydzi kupowali nazwiska

Dekret Józefa II Habsburga

W 1787 roku cesarz rzymski Józef II Habsburg ogłosił dekret nakazującym wszystkim Żydom przyjęcie nazwiska rodowego. Zgodnie z nim Żydzi mogli wybrać sobie nazwisko sami, a jeśli takiego nie wybrali (bo nie mieli pomysłu lub po prostu nie chcieli mieć żadnego), nazwisko ustalał urzędnik. Legenda głosi, że za „dodatkową opłatą” urzędnik nadawał upragnione i piękne nazwisko, w przypadku jej braku – przypisywał byle jakie, lub w ramach kary – brzydkie.

Najdroższe miały być nazwiska związane z kwiatami i kamieniami szlachetnymi, na przykład Goldberg czyli „złota góra” lub Rosenthal – „dolina róż”. Te zawierające w sobie nazwy zwykłych metali jak na przykład Kupferstein („miedziany kamień”) – miały być odrobinę tańsze. Darmowe miały być te najzwyklejsze, a najbrzydsze, dziwaczne (Katzenflügel – „kocie skrzydła”) czy wręcz obraźliwe (jak Affengesicht – „twarz małpy” czy Niemand – „nikt”) podobno nadawali antysemiccy urzędnicy. Jak było z tym ostatnim? Nie wiadomo.
 
Natomiast wątpliwym jest żeby sam proceder związany z kupowaniem nazwisk rzeczywiście istniał, ze względu na kilka powodów:
  • Brak dokumentacji

Nie istnieje żadna dokumentacja, która pozwoliłaby ustalić, czy Żydzi faktycznie płacili za ładnie brzmiące nazwiska. Lista łapówek branych przez urzędnika, byłaby jednocześnie dokumentem świadczącym o dokonaniu przestępstwa, w związku z tym nie ma dowodu potwierdzającego istnienie takiego zwyczaju.

  • Popularność
Dużo nazwisk uważanych za piękne i pożądane (np. Goldstein, Rosenberg) są również jednymi z najpopularniejszych. Kto płaciłby ogromne pieniądze za to, żeby nazywać się jak pół miasta?
 
  • Brak środków na potencjalną łapówkę
Według metryk znacząca ilość osób nazywanych Diament, Szafir, Goldberg, Rosenthal i jeszcze piękniej, było piekarzami, krawcami, drobnymi handlarzami, których zwyczajnie nie stać byłoby na taki ekstrawagancki wydatek.
  • Uniwersalność nazwiska

Wiele z tych nazwisk noszą i nosili także protestanci i katolicy.

Wspomniana legenda dotyczy nazwisk pochodzących z języka niemieckiego – a dlaczego niemieckiego? Bo obowiązek noszenia nazwisk przez Żydów pojawił się najpierw w Austrii.
 
O nazwiskach, grupach, etymologii i kwestiach tożsamościowo-kulturowych, napiszę w kolejnych artykułach 🙂
 
Ściskam,
Marta
Akt urodzenia Suchera Goldberga

Akt urodzenia Zajwela Goldberga, którego ojciec był wyrobnikiem / Źródło: Archiwum Państwowe w Lublinie

Źródła:

  • Alexander Beider, Did Jews buy their last names?, Forward.com, 03.01.2018

Jak szukać przodków? Ustalenie właściwej parafii

Ustalenie parafii jest, do której należała nasza rodzina, na początku może wydawać się sprawą mało istotną. Natomiast w poszukiwaniach genealogicznych znajomość parafii jest równie ważna, jak miejscowość, w które urodził się nasz przodek. W dzisiejszym wpisie dowiecie się dlaczego, i w jaki sposób szybko namierzyć właściwe miejsce.
Poradnik genealogiczny

Wyszukiwarki internetowe

W wielu przypadkach nie wystarczy znać jedynie nazwy rodzinnej miejscowości. W większych miastach istniało zazwyczaj kilka parafii, w mniejszych miasteczkach na miejscu była zwykle jedna świątynia dla każdego wyznania, w przypadku wsi, trzeba upewnić się do którego kościoła parafialnego lub w przypadku żydowskich przodków, gminy żydowskiej, należała.

Czasem wystarczy zadać pytanie wyszukiwarce Google, ale może okazać się, że takiej informacji szybko nie znajdziemy. Dlaczego? Otóż, część miejscowości może już dzisiaj nie istnieć, inne mogły na przestrzeni lat należeć podlegać pod różne parafie, a od czasów powojennych posiadać już własne kościoły parafialne.

Dzięki określeniu właściwej miejscowości, jesteśmy w stanie sprawdzić stan zachowania i miejsce przechowywania metryk, a następnie przeglądać akta w celu odnalezienia interesujących nas dokumentów. 

W tym celu przydadzą się wyszukiwarki dostępne w internecie. Poniżej przedstawiam te, z których ja sama najczęściej korzystam:

Słownik powstał w latach 1880–1902 i obejmuje terytoria wszystkich zaborów. Oprócz informacji na temat przynależności parafialnej, możemy tutaj znaleźć ciekawe dane demograficzne, historyczne i biograficzne dotyczące interesującej nas miejscowości.

Słownik Królestwa Polskiego wyszukiwarka
Wyszukiwarka w słowniku geograficznym

Wyszukiwarka autorstwa Ewy i Adama Kamieńskich. Bardzo przydatna w przypadku miejscowości z Kresów. Zazwyczaj podane są parafie rzymskokatolickie i unickie, dodatkowo zaznaczone są na przedwojennych mapach Wojskowego Instytutu Geograficznego. 

Na Kartenmeister znajdziemy informacje na temat miejscowości z byłego zaboru pruskiego. Znajdziemy tutaj polskie i niemieckie nazwy oraz informacje na parafii katolickiej, ewangelickiej i Urzędu Stanu Cywilnego, pod które dana miejscowość podlegała.

Kartenmeister

Może się zdarzyć, że nie znajdziemy poszukiwanej informacji w powyższych wyszukiwarkach. Wówczas warto poszukać informacji na stronach współczesnej parafii – czasem w zakładce Historia jest dokładny opis przynależności danej na przestrzeni lat. 

W razie problemów, zapraszam do kontaktu 🙂 

Powodzenia!

Marta

Jak zdobyć odpis aktu urodzenia z USC?

Urząd Stanu Cywilnego to pierwsza ważna instytucja, od której warto zacząć poszukiwania genealogiczne. Wiedza o naszych przodkach często kończy się na dziadkach, w najlepszym przypadku na pradziadkach. Nierzadko znane są jedynie imiona, a dokładna data i miejsce urodzenia wydają się być nie do ustalenia. Wielu twierdzi, że nie ma szans na odkrycie informacji o dalszych pokoleniach, bo „babcia w złości spaliła dokumenty”, „nie ma już kogo spytać”, bo „dziadek nie chce opowiadać o tym co było”.  

Dobra wiadomość jest taka, że i w takich sytuacjach nie wszystko stracone, a z pomocą może przyjść właśnie Urząd Stanu Cywilnego. 

Urząd Stanu Cywilnego – co tam znajdę?

W Urzędzie Stanu Cywilnego znajdują się akta urodzeń młodsze niż 100 lat oraz akta ślubów i zgonów młodsze niż 80.

Po tym czasie dokumenty teoretycznie przekazywane są do Archiwum Państwowego. Można je wtedy swobodnie przeglądać w czytelni archiwum albo zdalnie, jeśli zostały już zeskanowane i udostępnione w internetowej wyszukiwarce.

Teoretycznie – ponieważ czasem są zastoje w przekazywaniu roczników, może się również zdarzyć tak, że kilka lat znajduje się w jednej księdze i trzeba poczekać aż najmłodszy rocznik skończy wspomniane 100 lat. 

Akta znajdujące się w USC objęte są ochroną danych osobowych dlatego nie każdy może mieć dostęp do takich dokumentów.

Kto może otrzymać odpis aktu stanu cywilnego?

Zgodnie z prawem, odpis aktu urodzenia, ślubu i zgonu może uzyskać:
  • osoba, której dotyczy akt
  • jej wstępni (dziadkowie, rodzice)
  • zstępni (dzieci, wnuki), rodzeństwo
  • małżonek,
  • opiekun, przedstawiciel ustawowy lub pełnomocnik
  • uprawnieni funkcjonariusze publiczny
  • sąd

To oznacza, że bez problemu możesz wnioskować o odpis aktu urodzenia babci – natomiast w przypadku aktu jej siostry czy brata, będzie trzeba poprosić o pomoc wujka, ciocię lub kuzynów.

Do którego Urzędu Stanu Cywilnego się zwrócić?

Jeśli osoba, której dokument Cię interesuje urodziła się w większym mieście, jej akt  urodzenia będzie przechowywany w lokalnym Urzędzie Stanu Cywilnego. Tak samo w przypadku aktu ślubu czy zgonu.

W przypadku mniejszego miasteczka lub wioski, zacznij od ustalenia gminy, do którego dane miejsce należy.  Gdy nie jesteśmy pewni, warto podzwonić do okolicznych USC i podpytać urzędnika. Czasem może na szybko sprawdzić czy dany akt istnieje, niekiedy może okazać się, że dokumenty z danego roku uległy zniszczeniu albo, w zależności od okresu, są przechowywane w kilku różnych USC – dlatego warto dopytywać.

W jaki sposób mogę uzyskać odpisu aktu?

Odpis aktu można uzyskać na 3 sposoby:

  1. Osobiście odwiedzając dowolny Urząd Stanu Cywilnego. Najlepiej odwiedzić urząd, w którym dany dokument jest przechowywany – można wówczas zrobić zdjęcie oryginałowi, który czasem zawiera więcej szczegółów niż odpis zupełny (o którym będzie mowa w dalszej części).
  2. Wysyłać wniosek pocztą tradycyjną do Urzędu Stanu Cywilnego, w którym akt został sporządzony.
  3. Przez internet – jeśli posiadamy profil zaufany, można złożyć wniosek przez platformę ePUAP nie wychodząc z domu. Moim zdaniem najwygodniejsza w przypadku, gdy znamy dokładne daty urodzenia, ślubu i zgonu. Jeśli nie jesteśmy pewni – wizyta osobista może okazać się kluczowa.

Odpis zupełny czy skrócony?

Odpis skrócony kosztuje 22 złote, odpis zupełny 33. Warto zapłacić 11 złotych więcej, ponieważ w odpisie zupełnym znajdziemy wszystkie informacje, które znajdują się na oryginalnym dokumencie. Także dopiski, które mogą być kluczowe w poszukiwaniach genealogicznych – informacja o adopcji, zmianie nazwiska, zmianie wiary, śmierci i zawartym ślubie.  

Jak złożyć wniosek przez ePUAP?

Poniżej znajdziesz krótką instrukcję, która pomoże Ci w złożeniu wniosku bez wychodzenia z domu.

1. Zaloguj się do profilu zaufanego

Po zalogowaniu się do profilu zaufanego (jeśli jeszcze nie posiadasz konta, warto założyć), wybierzesz Wnioskowanie o wydanie odpisu akt stanu cywilnego.

Na kolejnej stronie klikniesz Załatw sprawę.

Wniosek o wydanie aktu usc
Wniosek o uzyskanie aktu usc

3. Wybierz sposób otrzymania aktu

Na początek wybierz sposób w jaki chcesz otrzymać odpis akt. Ja najczęściej wybieram skrzynkę Gov – jest najwygodniej i najszybciej.

Wniosek o wydanie odpisu aktu usc

4. Wybierz rodzaj aktu

Następnie wybierz rodzaj aktu, który Cię interesuje, rodzaj odpisu (już wiesz, że w celach genealogicznych najlepiej wybrać odpis zupełny) oraz zaznacz kogo dotyczy akt.

Jeśli akt dotyczy Ciebie, klikasz dalej. Jeśli wybierzesz drugą opcję (akt dotyczy Twoich dzieci, rodziców lub małżonka), będzie trzeba podać numer PESEL albo imię i nazwisko osoby, której dotyczy akt.

W trzecim przypadku (inna osoba lub/i dalsza rodzina) będzie trzeba dodatkowo zaznaczyć czy składasz wniosek jako pełnomocnik lub przedstawiciel (w imieniu nie spokrewnionej z Tobą) lub nie – gdy próbujesz uzyskać odpis aktu dziadków i dalszych przodków.

Wniosek o wydanie odpisu aktu usc

5. Zweryfikuj poprawność danych

Jak wyżej. Warto zwrócić uwagę na wszystkie dane, żeby cały proces odbył się szybko i bezproblemowo 🙂

Wniosek do USC

6. Podaj dane osoby, której odpis aktu chcesz uzyskać

Jeśli nie jesteś pełnomocnikiem i próbujesz zdobyć akt dziadków lub pradziadków, w kolejnym kroku trzeba będzie wypełnić dane dotyczącej osoby, o której dokument wnioskujemy. Jeśli działamy w czyimś imieniu, trzeba będzie także umieścić dane tej osoby (mocodawcy).

Opcjonalnie możesz tutaj też zaznaczyć Urządu Stanu Cywilnego, który sporządził akt (jeśli wiesz). To może przyśpieszyć cały proces.

Wniosek o wydanie aktu usc

7. Podaj powód 

Tutaj wpisz swój powód ubiegania się o odpis. Może być to oczywiście jeden z niżej wymienionych – natomiast jeśli potrzebujesz odpis aktu w celach genealogicznych – wystarczy wpisać cel genealogiczny.

Wniosek o wydanie odpisu aktu usc

8. Uzasadnij wniosek

W tym kroku należy uzasadnić wniosek – krótko, zwięźle i na temat. Wystarczy napisać, że akt pomoże Tobie w zbudowaniu drzewa genealogicznego lub odkryciu tajemnicy rodowej 🙂

Jeśli jesteś pełnomocnikiem – to będzie dobry moment na załączenie skanu pełnomocnictwa i potwierdzenie opłaty (17 złotych).

Możesz tutaj dodać też inne załączniki – na przykład dokumenty potwierdzające pokrewieństwo mocodawcy z osobą, o której akt wnioskujesz. Mogą to być kopie aktów urodzeń, paszportów i innych dokumentów, na których pojawiają się imiona rodziców.

Wniosek o wydanie odpisu aktu z usc

9. Dokonaj opłaty za wydanie odpisu

W przypadku niektórych (większych) Urzędów Stanu Cywilnego można zrobić przelew tutaj z pozycji wypełniania wniosku – natomiast w większości przypadków nie ma takiej możliwości. Ja najczęściej robię przelew na konto danej gminy przed wypełnieniem wniosku, a w tej części formularza załączam potwierdzenie. Numer konta i dane do przelewu znajdziesz na stronie internetowej konkretnej gminy.

Wniosek o wydanie aktu usc

10. Sprawdź wniosek, złóż podpis i gotowe!

W ciągu 10 dni spodziewaj się odpowiedzi (w przypadku wybrania opcji otrzymania aktu na skrzynkę Gov (ePUAP).

Wniosek o wydanie odpisu aktu usc

Co dalej?

Odpowiedź z Urzędu Stany Cywilnego może być dobra i zła. W przypadku dobrej otrzymasz odpis aktu zawierający nowe informacje na temat Twoich przodków. Natomiast może okazać się też tak, że akt nie zostanie odnaleziony. Przyczyn może być kilka:

  1. Być może zlokalizował*ś niewłaściwy Urząd Stanu Cywilnego (na przykład w obrębie jednego województwa jest kilka wiosek o tej samej nazwie, a każda z nich należy do innego USC – wtedy trzeba próbować każdy po kolei).
  2. Data urodzenia (ślubu lub zgonu) jest w rzeczywistości inna albo osoba została zarejestrowana w innym roku – w tym przypadku pomocna może się okazać wizyta osobista w USC.
  3. Akta z danego okresu nie zachowały się (na przykład z powodu zniszczeń wojennych, pożaru czy powodzi). Tutaj trzeba będzie popracować na innych dostępnych dokumentach, o których będzie mowa w kolejnych artykułach.

Tymczasem trzymam kciuki za owocne wnioskowanie!

Do usłyszenia,

Marta

Końcowy raport składa się z kopi odnalezionych dokumentów, tłumaczeń, zdjęć oraz podsumowania. Wyjaśniam pokrewieństwo odnalezionych osób, opisuję sprawdzone źródła i kontekst historyczny. Najczęściej poszukiwania dzielone są na parę etapów i opisuję możliwości kontynuacji.

Czasem konkretny dokument może zostać nie odnaleziony z różnych przyczyn – migracji do innych wiosek/miast w dalszych pokoleniach, ochrzczenia w innej parafii, lukach w księgach, zniszczeń dokumentów w pożarach lub w czasie wojen.  Cena końcowa w takiej sytuacji nie ulega zmienia, ponieważ wysiłek włożony w poszukiwania jest taki sam bez względu na rezultat.

Raporty mogą się od siebie mniej lub bardziej różnić w zależności od miejsca, z którego rodzina pochodziła (np. dokumenty z zaboru pruskiego, austriackiego i rosyjskiego różnią się od siebie formą i treścią).

 

Na podstawie zebranych informacji (Twoich i moich) przygotuję plan i wycenę – jeśli ją zaakceptujesz, po otrzymaniu zaliczki rozpoczynam pracę i informuję o przewidywanym czasie ukończenia usługi. Standardowe poszukiwania trwają około 1 miesiąca, a o wszelkich zmianach będę informować Cię na bieżąco.

Na Twoje zapytanie odpiszę w ciągu 3 dni roboczych i jest to etap bezpłatny. Być może zadam parę dodatkowych pytań, dopytam o cele albo od razu przedstawię propozycję kolejnych kroków.

Warto pamiętać, że im więcej szczegółów podasz, tym więcej rzeczy mogę odkryć.

Podziel się ze mną:

  • Imionami i nazwiskami przodków (wszystkich, o których wiesz)
  • Miejscami urodzenia i zamieszkania (jeśli jest inne np. wojnie)
  • Datami urodzenia, ślubów i zgonu (mogą być orientacyjne)
  • Informacjami o rodzeństwie, kuzynach, emigracjach.
  • Legendami i historiami rodzinnymi

I najważniejsze – jeśli masz niewiele informacji, zupełnie się tym nie martw, w takich sytuacjach także znajdę rozwiązanie.