Henryk Wachtel z Sebastiana 19 w Krakowie

Dziś kolejna historia, której punktem wyjścia był ślad po mezuzie znaleziony przez Jankę z Krakuska City Guide i zabezpieczony Aleksandra z Mi Polin w kamienicy przy ulicy Sebastiana 19 w Krakowie. Ja postanowiłam dowiedzieć się kto tam niegdyś mieszkał.

Kamienia przy ulicy Sebastiana 19 w Krakowie
Kamienica przy ulicy Sebastiana 19 w Krakowie
Ślad po mezuzie w kamienicy przy ulicy Sebastiana 19

Fot. Aleksander Prugar

Wachtelowie z Jarosławia

Jedną z rodzin mieszkających w krakowskiej kamienicy przy ulicy Sebastiana 19 była rodzina WachtelówHenryk, Helena i ich córka Maria.

Henryk i Helena, a dokładnie Chaim Wachtel i Chaja Baustein pobrali się 30 czerwca 1908 roku w Jarosławiu, gdzie pan młody piastował stanowisko prywatnego urzędnika. Nie wiadomo, jak oboje znaleźli się w mieście oddalonym od ich rodzinnych stron o kilkaset kilometrów, ale spędzili tam kilka dobrych lat. Henryk urodził się w Słotwinie 11 sierpnia 1881 jako syn Izaka Wachtela i Rywki z Gleitsmanów, Helena pochodziła natomiast z Podgórza, gdzie urodziła się 1 kwietnia 1885 jako córka kupca Jozuego Bausteina i Malki Schudmak.

 
Fragment aktu ślubu Chaima Wachtela i Chaji Baustein

Fragment aktu ślubu Chaima Henryka Wachtela i Chaji Heleny Baustein / Źródło: Archiwum Państwowe we Przemyślu

Półtora roku po ślubie, 12 września 1909, w domu numer 161 urodzi się ich pierwsze dziecko – córeczka Maria. Po następnych 4 latach i po jednej przeprowadzce – 19 sierpnia 1913 w domu numer 52 przyjdzie na świat synek Osias. Osias, który zmieni swoje imię jeszcze dwa razy – najpierw na Oskara, finalnie na Aleksandra.

Sebastiana 19

Henryk pracował w międzyczasie jako urzędnik w Jarosławiu i Krośnie. Po 1914 roku rodzina osiedli się na stałe w Krakowie, a Henryk rozkręci interes drzewny – mianowicie zacznie prowadzić skład drzewa budowlanego i stolarskiego z siedzibą przy ul. Kamiennej 22 (rachunek z 1935 roku znalazłam na aukcji internetowej!)

Rachunek Henryka Wachtela z Krakowa

Rachunek ze Składu Drzewa Budowlanego i Stolarskiego Henryka Wachtela/ Źródło: dzęki uprzejmości Aleksandra Prugara

Księga adresowa z 1936 roku

Księga adresowa z 1936 roku

Los Wachtelów po wojnie

Henryk i Helena przeżyją wojnę – o tym świadczą dopiski w akcie ślubu według których w latach 50-tych oficjalnie zmienili imiona i nazwisko: z Chaima na Henryka, z Chaji na Helenę, z Wachtel na Wachniewicz. Po wojnie zamieszkają w Warszawie, tam też rozpocznie nowe życie ich syn – Aleksander, który w 1964 roku pochowa matkę na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej. Los Marii, córki Henryka i Heleny, siostry Aleksandra – pozostaje nieznany.

Zdjęcie Marii Wachtel z Krakowa

Fotografia Marii Wachtel z ankiety personalnej osób skierowanych do wysiedlenia z Krakowa /Źródło: Żydowski Instytut Historyczny

Protokół dotyczący żydowskich mieszkańców Krakowa – tu Henryka Wachtela, rok 1940 / Źródło: United States Holocaust Memorial Museum

Nagrobek Heleny Wachtel

Nagrobek Heleny Wachtel na cmentarzu żydowskim przy ul. Okopowej w Warszawie/ źródło: Fundacja Dokumentacji Cmentarzy Żydowskich w Polsce

Źródła:

  • Archiwum Państwowe w Przemyślu
  • Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie
  • United States Holocaust Memorial Museum
  • Fundacja Dokumentacji Cmentarzy Żydowskich w Polsce

The final report consists of  copies of documents, translations, maps and a summary. I describe the whole process, explain the connection between certain people, mention the sources and the historical context. I also present further possibilities.

Sometimes a specific act may not be found for various reasons – migrations, gaps in the records, destruction of documents in a fire or during wars. In such cases the price doesn’t change as the same amount of effort is put in a research regardless the final result.

The reports may differ more or less depending on the place where the family came from (e.g. documents from the Prussian, Austrian and Russian partitions differ in form, language and content).

Based on the gathered information (yours and mine), I will prepare a plan and a quote – if you accept it, I will ask you to send me the down payment and I start the research. Usually it takes about 1 month and if takes longer, I keep you updated.

I will reply to your inquiry within 3 working days and this part is free of charge. Perhaps I will ask you a few additional questions or will present a research plan.

The more details you provide, the more things I can discover so I please share everything you know, especially:

  • Names and surnames of your ancestors
  • Places of birth and residence
  • Dates of birth, marriage and death
  • Information about siblings, cousins and other relatives
  • Emigration details
  • Family stories

And most importantly – if you have little information, don’t worry. I will find a solution in such situations as well.